Aandelen beleggings-BV: fiscaal afrekenen bij overlijden

21 mei 2021

Voorkom liquiditeitsproblemen.

Wanneer aandelen in een beleggings-BV vererven, is er voor de inkomstenbelasting sprake van een (fictieve) vervreemding. De waarde in het economisch verkeer (WEV) wordt gezien als de ‘koopsom’. Het verschil tussen de WEV en de verkrijgingsprijs wordt vervolgens met inkomstenbelasting belast bij de erflater in box 2. Het belastingtarief waartegen moet worden afgerekend bedraagt 26,9% (2021). Daarnaast zal er waarschijnlijk erfbelasting zijn verschuldigd door de erfgenamen over de verkregen aandelen. De totale belastingheffing bij vererving van aandelen in een beleggings-BV kan dus zomaar oplopen naar meer dan 40%.

Huwelijkse voorwaarden

Bent u als aandeelhouder gehuwd onder huwelijkse voorwaarden met een koude uitsluiting dan vererven alle aandelen die u in het bezit heeft bij uw overlijden. Over de waarde van die aandelen minus de verkrijgingsprijs is dan 26,9% inkomstenbelasting verschuldigd. Dat geldt ook in de situatie dat u in de huwelijkse voorwaarden een finaal verrekenbeding heeft opgenomen. Bij een finaal verrekenbeding wordt het huwelijksvermogen verdeeld als ware er sprake is van gemeenschap van goederen. Voor de inkomstenbelasting heeft een finaal verrekenbeding evenwel geen werking. De heffing van inkomstenbelasting over de aandelen in de nalatenschap wijzigt door zo’n beding niet. Voor de erfbelasting werkt het verrekenbeding wel, in die zin dat de helft van de waarde van de aandelen dan vererft in plaats van waarde van alle aandelen die in het bezit zijn van de overledene.

Gemeenschap van goederen

Bent u als aandeelhouder in gemeenschap van goederen gehuwd? Dan vallen niet alle aandelen in de beleggings-BV in de nalatenschap van de erflater maar de helft. Op wiens naam de aandelen staan is niet relevant. Voor de inkomstenbelasting geldt in zo’n situatie dat 26,9% inkomstenbelasting is verschuldigd over de helft van de waarde van de aandelen. Dit onder de voorwaarden dat de andere helft van de aandelen in het kader van de verdeling van de gemeenschap in bezit blijven van de langstlevende partner.

Let op

De genoemde afrekening voor de erfbelasting doet zich bij een finaal verrekenbeding en bij gemeenschap van goederen niet alleen voor wanneer de aandeelhouder overlijdt. Ook wanneer de partner van de aandeelhouder overlijdt moet over de helft van de waarde van de aandelen erfbelasting worden betaald ook al is de partner geen aandeelhouder.

Afrekening inkomstenbelasting (gedeeltelijk) voorkomen

Als de aandeelhouder plotseling overlijdt dan is er geen mogelijkheid meer om nog de huwelijkse voorwaarden en eventueel het testament te wijzigen. Het is daarom van belang om tijdig uw huwelijkse voorwaarden en testament in overeenstemming te brengen met uw wens maar ook om de belastingheffing bij overlijden te verminderen. Wanneer er een objectieve verwachting is dat de aandeelhouder komt te overlijden vóór zijn partner, dan bestaat waarschijnlijk nog de mogelijkheid om daarop te anticiperen door de huwelijkse voorwaarden aan te passen. U kunt dan bijvoorbeeld de huwelijkse voorwaarden (gedeeltelijk) opheffen en de aandelen in de BV inbrengen in een gemeenschap van goederen. Bij overlijden van de aandeelhouder hoeft dan maar afgerekend te worden over de helft van de waarde van aandelen. Volgens de Wet op de inkomstenbelasting bestaat zelfs de mogelijkheid om nadat de aandelen zijn ingebracht in de goederengemeenschap, deze gemeenschap weer op te heffen en alle aandelen toe te delen aan de partner van de aandeelhouder. Bij overlijden van de ‘voormalige’ aandeelhouder vererven dan geen aandelen meer – deze zijn immers alsdan eigendom van de partner – en is geen inkomstenbelasting verschuldigd bij overlijden van de ‘voormalige’ aandeelhouder. Als deze wijzigingen echter kort na elkaar plaatsvinden bestaat de kans dat de Belastingdienst zal stellen dat sprake is van fraus legis (misbruik van recht) en het geheel van rechtshandelingen fiscaal wordt genegeerd. Bij overlijden van de ‘voormalige’ aandeelhouder is dan toch inkomstenbelasting verschuldigd over de waarde van de aandelen. Bovendien bestaat er altijd een kans, hoe klein die wellicht ook is, dat de partner plotseling overlijdt vóór de ‘voormalig’ aandeelhouder. In dat geval valt de waarde van alle aandelen dan toch weer in de nalatenschap bij het eerste overlijden met alle fiscale gevolgen van dien.

Te kort aan liquiditeiten

Als in privé en in de BV niet voldoende liquide middelen aanwezig zijn om de belastingheffing over de aandelen te betalen moeten er beleggingen worden verkocht of moet er een externe financiering worden aangetrokken. Als de beleggingen bestaan uit makkelijk verhandelbare beleggingen, zoals courante (beurs)effecten, dan zal de verkoop in het algemeen niet leiden tot problemen. Deze beleggingen kunnen eenvoudig worden omgezet in liquiditeiten. Bestaan de beleggingen echter uit minder courante beleggingen, zoals vastgoed, dan kan de verkoop of financiering daarvan wel tot problemen leiden. Zeker als de aandeelhouder/bestuurder tot zijn overlijden alles zelf regelde. Erfgenamen die niet (voldoende) op de hoogte zijn van de samenstelling van het vermogen van de BV worden wel genoodzaakt direct te starten met de voorbereiding voor de verkoop of herfinanciering. Bovendien moeten de erfgenamen het wel met elkaar eens worden zodat er geen impasse of ruzie ontstaat. U doet er verstandig aan tijdig maatregelen te treffen teneinde de erfgenamen niet op te zadelen met deze problemen.

Superdividend om belastingaanslag te betalen

Als eenmaal de liquide middelen in de BV zijn vrijgemaakt moeten deze middelen nog worden overgeboekt naar privé om de belastingaanslagen te kunnen betalen. De vraag is of u over de uitkering uit de BV dan vervolgens weer belasting moet betalen? Het antwoord is nee. De wetgever staat toe om zonder belastingheffing eenmalig een dividend uit te keren kort na het overlijden. Daarmee kan dan de verschuldigde belasting worden betaald. Dit noemt men een overlijdensdividend. De belangrijkste voorwaarden voor toepassing van een ‘onbelast’ overlijdensdividend zijn dat de uitkering van het dividend plaatsvindt binnen twee jaar na het overlijden, de erflater inkomstenbelasting in box 2 is verschuldigd als gevolg van het overlijden en dat de erfgenamen een verzoek voor toepassing van een onbelast dividend moeten indienen bij de Belastingdienst. Het overlijdensdividend verlaagt wel de verkrijgingsprijs van de aandelen om te voorkomen dat er onbedoeld voordeel zou kunnen ontstaan door het onbelast laten van het overlijdensdividend.

Deel dit artikel


Wil jij op de hoogte worden gehouden met interessante updates waar je echt iets aan hebt?
Schrijf je dan hier in.




Alle Nieuws