Bedrijfsopvolgingsregeling erf- en schenkbelasting

10 april 2017

Hoge vrijstellingen, maar voor hoe lang nog?

Als een onderneming vererft of geschonken wordt, is de verkrijger over de waarde van die onderneming erf- of schenkbelasting verschuldigd. Wordt evenwel voldaan aan bepaalde voorwaarden en wordt de onderneming voortgezet, dan kan er gebruik worden gemaakt van de bedrijfsopvolgingsregeling in de erf- en schenkbelasting, ook wel de BOR genoemd. De verkrijger betaalt dan geen of aanzienlijk minder belasting. De BOR geldt voor de erf- en schenkbelasting maar ook voor de inkomstenbelasting. In deze nieuwsbrief behandelen wij de BOR op hoofdlijnen.

Wat zijn de voorwaarden voor de bedrijfsopvolgingsregeling?

Er gelden een aantal voorwaarden om voor de BOR in aanmerking te komen:

  1. Er moet sprake zijn van een (objectieve) onderneming en/of ondernemingsvermogen. Hieronder worden ook verstaan aandelen in een maatschap, VOF of NV/BV Bij aandelen in een NV/BV geldt wel de eis dat sprake moet zijn van een aanmerkelijk belang (tenminste 5%);
  2. Bedrijfsgebonden onroerende zaken vallen ook onder de vrijstelling, overige onroerende zaken en beleggingen tellen niet mee voorzover het beleggingsvermogen meer bedraagt dan 5% van het ondernemingsvermogen;
  3. De bezitstermijn van de persoon die de onderneming als erfenis nalaat moet minimaal 1 jaar zijn. Bij schenking geldt een bezitstermijn van 5 jaar voorafgaande aan de schenking;
  4. De persoon die de onderneming geschonken krijgt moet minimaal 3 jaar in de onderneming hebben gewerkt;
  5. De onderneming moet minimaal 5 jaar na de verkrijging worden voortgezet door de verkrijger. Gaat het om aandelen in een NV/BV? Dan moet de verkrijger minimaal vijf jaar eigenaar van deze aandelen blijven. Ook moet de vennootschap de onderneming minimaal vijf jaar voortzetten.

Hoe werkt de bedrijfsopvolgingsregeling?

De personen die de onderneming krijgen en voortzetten, krijgen een voorwaardelijke vrijstelling van schenk- en erfbelasting. Voor zover de waarde van de onderneming niet meer bedraagt dan € 1.063.479 is de verkrijging voor 100% vrijgesteld. Van het deel van de waarde boven € 1.063.479 is 83% vrijgesteld. Per saldo wordt dus schenk- of erfbelasting geheven over 17% van de waarde van de onderneming voorzover die waarde meer bedraagt dan € 1.063.479. Voor de niet onder de vrijstelling vallende waarde van de verkrijging van ondernemingsvermogen of aandelen kan maximaal 10 jaar rentedragend uitstel van betaling worden verkregen. Als u binnen vijf jaar geen eigenaar meer bent of als de vennootschap of de onderneming binnen vijf jaar niet meer drijft, dan moet u hiervan aangifte doen bij de Belastingdienst en bent u alsnog erf- of schenkbelasting verschuldigd over de volledige waarde.

 Wat is de waarde van een onderneming?

De meest gangbare waardering van een onderneming is de goingconcernwaarde. Dit is de waarde van het ondernemingsvermogen als samenhangend geheel, inclusief de goodwill, die voor overdracht in aanmerking komt. Daarnaast kennen we de liquidatiewaarde. Dit is de totale waarde van alle afzonderlijk gewaardeerde bedrijfsmiddelen of clusters van bedrijfsmiddelen. Voor de erf- of schenkbelasting gaan wij uit van de hoogste van deze twee waarden.

Testament en overbedeling

Ondernemers hebben over het algemeen een testament waarin de verdeling van de nalatenschap is vastgelegd. De BOR kijkt naar wat hierin over de overgang van de onderneming of aandelen wordt gezegd. Als bijvoorbeeld de aandelen van de B.V. naar één van de kinderen gaan, krijgt dat kind wellicht relatief meer dan de andere kinderen. Dat heet overbedelingsschuld. De andere kinderen krijgen een overbedelingsvordering die niet onder de BOR valt. Het kind met de overbedelingsschuld heeft wel recht op de BOR. De vrijstelling is van toepassing op de waarde van de aandelen minus de overbedelingsschuld.

Verzoeken in de aangifte

U moet in de aangifte erf- of schenkbelasting aangeven dat u gebruik wilt maken van de bedrijfsopvolgingsregeling. De Belastingdienst houdt met dit verzoek rekening. Op de aanslag erf- of schenkbelasting staat dan de waarde van de vrijstelling. Bij een erfenis moet u aangifte doen binnen acht maanden na het overlijden van degene van wie u erft. Bij een schenking moet u binnen twee maanden na het jaar van schenking aangifte doen.

Doorschuiven inkomstenbelasting

Bij vererving en schenking van een IB-onderneming (eenmanszaak, VOF- of maatschapsaandeel) schuift de boekwaarde van de onderneming door naar de erfgenamen die de onderneming voortzetten. Er vindt dan geen afrekening plaats voor de inkomstenbelasting. Bij de schenking en vererving van aandelen moet in beginsel worden afgerekend over de boekwinst op de aandelen. Ook in die situatie kan de IB-claim op de aandelen worden doorgeschoven. Bij de verdeling tussen de erfgenamen moet bij de berekening van de hoogte van de nalatenschap wel rekening worden gehouden met de belangclaim. Deze latente belastingclaim verlaagt dus wel de waarde van de nalatenschap.

Actueel: de regeling heeft de aandacht!

Uit voorgaand overzicht blijkt dat bij de schenking en vererving van een onderneming een aanzienlijke vrijstelling van belasting kan worden gerealiseerd. Er is de laatste jaren de nodige commotie ontstaan over deze, naar de mening van veel mensen, discriminerende vrijstelling en dat heeft al geleid tot procedures bij de rechter. Staatssecretaris Wiebes heeft aangekondigd nog eens goed te kijken naar de regelingen. En met kijken bedoelt hij of hij de regelingen, die de overheid veel geld kosten, niet kan beperken of afschaffen. Zeker nu er onderhandeld wordt achter de schermen over een nieuw regeerakkoord sluiten wij niet uit dat op enig moment dit jaar, bijvoorbeeld op Prinsjesdag (de derde dinsdag in september), met directe ingang een wetswijziging wordt aangekondigd op dit vlak. En die wetswijziging zal 100% zeker geen verbetering zijn ten opzichte van de huidige, dat staat wel vast. Overweegt u een bedrijfsopvolging waarbij u gebruik wenst te maken van de BOR, neem dan tijdig contact op met uw adviseur om de overdracht nog te regelen binnen de huidige zeer ruime regeling.


Wil jij op de hoogte worden gehouden met interessante updates waar je echt iets aan hebt?
Schrijf je dan hier in.




Alle Nieuws