Een positieve/negatieve hypotheekverklaring

29 juni 2021

Is zo’n verklaring nou positief of negatief?

Bij het afsluiten van leningen worden meestal ook zekerheden bedongen door de geldgever. In dat kader valt het begrip ‘positieve/negatieve hypotheekverklaring’ nog wel eens. Wat houdt zo’n verklaring nu precies in?

Geldlening met hypotheekrecht als zekerheid

Naast de periodieke rente en aflossing komt het aspect van algehele terugbetaling bij leningen aan de orde. En niet alleen terugbetaling aan het einde van de looptijd maar ook bij tussentijdse opeising door de geldgever indien zich een bijzondere omstandigheid voordoet. Kan de lening op dat moment niet terugbetaald worden dan is het wel prettig als de geldgever een onderpand heeft als zekerheid. De geldgever kan het onderpand verkopen en uit de verkoopopbrengst kan de lening dan afgelost worden. Dat kan bijv. een hypotheek op een onroerende zaak zijn.

Nadelen

Aan het vestigen van een hypotheek zitten echter wel een paar nadelen. Partijen moeten dan verplicht naar de notaris voor een hypotheekakte en dat kost natuurlijk geld. Ook moet een hypotheekakte worden ingeschreven in het Kadaster. Er komen dus ook kadasterkosten om de hoek kijken.

Tussenoplossing

Wat partijen nog wel eens doen om deze kosten te voorkomen, is het afspreken van een positieve/negatieve hypotheekverklaring. Zeker als partijen elkaar goed kennen, als de geldnemer kapitaalkrachtig is of het bedrag niet zo hoog is, gebeurt dat wel. Zoals de benaming al aangeeft, zitten er twee kanten aan een dergelijke verklaring.

Positief

In de eerste plaats verplicht de geldnemer zich tegenover de geldgever om alsnog een daadwerkelijke hypotheek te vestigen als de geldgever daarom vraagt, bijv. op een woning of een bedrijfspand. Dat is het ‘positieve’ element.

Negatief

Daarnaast verbindt de geldnemer zich jegens de geldgever om geen andere hypotheken op het betreffende pand te vestigen of dit te verkopen. Althans niet zonder de geldgever daarvan op de hoogte te brengen en zonder diens toestemming. Dit is de ‘negatieve’ kant van de verklaring.

Geen ‘harde’ zekerheid

Het gaat hier dus niet om een concrete zekerheid, maar om een afspraak tussen partijen. Zou de geldnemer het pand toch verkopen of met een hypotheek bezwaren, dan vist de geldgever in principe achter het net. Het is dan ook zaak dat een dergelijke verklaring met zorg wordt opgesteld. Daarbij kan worden gedacht aan het opnemen van een boete bij overtreding van de afspraken. Eventueel kan ook een onherroepelijke volmacht aan de geldgever worden verleend om daadwerkelijk een hypotheek te vestigen. Het nadeel daarvan is echter dat ook daar een notaris voor nodig is.

Informatieplicht

Onlangs moest Rechtbank Noord-Holland (ECLI:NL:RBNHO:2021:3288) beslissen in een zaak waarbij partijen in een akte van geldlening een (negatieve) hypotheekverklaring waren overeengekomen. Op grond daarvan moest de geldnemer de geldgever direct informeren als hij zijn woning te koop zou aanbieden. Bij overtreding daarvan zou niet alleen de geldlening direct opeisbaar worden, maar zou de geldnemer ook een boete moeten betalen.

Toch verkocht

Op een gegeven moment verkoopt de geldnemer zijn woning, zonder de geldgever daarover te informeren. Dat was dus duidelijk in strijd met de (negatieve) hypotheekverklaring. De rechter oordeelde dat daarom inderdaad de gehele geldlening moest worden terugbetaald, maar ook dat de afgesproken boete moest worden betaald.

De zorgvuldig opgestelde hypotheekverklaring bewees de geldgever in deze zaak dus een goede dienst.

Deel dit artikel


Wil jij op de hoogte worden gehouden met interessante updates waar je echt iets aan hebt?
Schrijf je dan hier in.




Alle Nieuws