De eigen woning bij opname in een zorginstelling

12 maart 2018

Wanneer telt de eigen woning mee voor de berekening van de eigen bijdrage?

Wie in een verpleeg- of verzorgingshuis wordt opgenomen, gaat een eigen bijdrage betalen voor de zorg. Er bestaat onduidelijkheid over wat wel en niet meetelt bij het bepalen van de eigen bijdrage. De meeste mensen zijn er wel van op de hoogte dat sinds 2013 in totaal 12% van het vermogen meetelt voor de berekening van de eigen bijdrage maar zijn er bijvoorbeeld niet van op de hoogte dat de eigen woning pas na ruim 4 jaar na opname in het verpleeghuis begint mee te tellen voor het bepalen van de eigen bijdrage. Hoe zit het nou precies?

Peildatum inkomen en vermogen altijd 2 jaar eerder

De eigen bijdrage wordt gebaseerd op het ‘verzamelinkomen’ van 2 jaar geleden. Dus het inkomen over 2016 en het vermogen in box 3 per 1-1-2016 zijn bepalend voor de berekening van de hoogte van de eigen bijdrage over 2018. Het verzamelinkomen is het gezamenlijk inkomen van box 1, box 2 en box 3 in de inkomstenbelasting. U kunt het verzamelinkomen terugvinden in uw aangifte inkomstenbelasting 2016. Het verzamelinkomen is bruto in die zin dat de belasting die u betaalt daarover er niet af is gehaald. Ook de heffingskortingen of een teruggave van de belasting is er niet vanaf. Dat betekent ook dat u dit inkomen niet in handen krijgt, maar dat het de basis is voor de inkomstenbelasting. Wat er wel af wordt gehaald zijn de aftrekposten, zoals de fiscale aftrekposten eigen huis, de vrijstellingen bij het sparen (box 3) en de persoonsgebonden aftrek, zoals de betaalde alimentatie, studiekosten of ziektekosten.

Het verzamelinkomen wordt verhoogd

Bij het verzamelinkomen wordt vervolgens nog als extra inkomen opgeteld 8% van het box-3 vermogen.

De uitkomst wordt verlaagd

De uitkomst van het verzamelinkomen + 8% extra inkomen wordt verminderd met enkele kosten die u dat jaar naar verwachting maakt. Dat zijn de inkomstenbelasting (van 2 jaar geleden), de premies van uw zorgverzekering, een algemene aftrekpost, een vast bedrag aan zak- en kleedgeld en meestal een percentage van uw inkomen boven een bepaalde grens. Waar die grens ligt, hangt af van uw persoonlijke situatie. De uitkomst hiervan wordt dan het bijdrageplichtige inkomen genoemd waarop uw eigen bijdrage wordt gebaseerd.

Eigen bijdrage

De eerste 6 maanden na verhuizing naar een zorginstelling betaalt u de zogeheten ‘lage bijdrage’ voor zorg. Die lage bijdrage wordt niet omgezet in een hogere bijdrage als u een partner heeft die nog thuis woont. De lage bijdrage is in 2018 maximaal 850 euro per maand. Alleenstaanden betalen na 6 maanden na opname vaak wel de ‘hoge bijdrage’. In 2018 is de hoge bijdrage maximaal 2.332,60 euro per maand. De hoge eigen bijdrage kan dus flink aantikken.

Hoe komt u er achter wat uw eigen bijdrage zal zijn?

Op de website van het CAK is een rekenprogramma te vinden, waarmee u uw eigen bijdrage -ruwweg- kunt berekenen. Bedenk daarbij dat 1 januari 2016 de peildatum voor het bijdragejaar 2018 is.

Eigen woning

Mensen maken zich vaak zorgen over de eigen woning als iemand wordt opgenomen in een zorginstelling. Het is natuurlijk onwenselijk dat spaargeld en overwaarde in de eigen woning verloren gaan door de hoogte van de kosten van een zorginstelling. Immers veel ouderen kennen nog de vervelende gevolgen van de Wet op de Bejaardenoorden die tot 1996 van kracht was. De ouderen met spaargeld moesten toen eerst hun eigen vermogen ‘opeten’ tot ongeveer 5.000 euro voordat de overheid meebetaalde aan de bijdrage voor het ‘bejaardenhuis’. Dit werd als onredelijk beschouwd: de buurvrouw die immers minder spaarzaam had geleefd, kreeg dezelfde zorg zonder eigen bijdrage. Hoewel deze tijden sinds een aantal jaren lijkt te zijn teruggekeerd is de angst voor wat betreft ‘de eigen woning opeten’ maar deels terecht. Veel ouderen hebben een groot deel, zo niet hun grootste deel, van het vermogen in hun eigen woning zitten. De eigen woning kan dus een forse bijdrage leveren aan het toets inkomen voor de eigen bijdrage. De bijtelling van 12% van het vermogen als inkomen kan immers fors oplopen. Heel vaak krijgen wij dan ook de vraag van deze ouderen of zij hun eigen huis moeten verkopen of schenken voordat zij worden opgenomen in een verpleeghuis om te voorkomen dat het huis meetelt als vermogen voor de eigen bijdrage. We kunnen ze geruststellen want dat is meestal niet noodzakelijk.

Speciale regeling opname in zorginstelling

De Wet op de Inkomstenbelasting bepaalt namelijk dat tot 2 jaar na het vertrek naar een zorginstelling de eigen woning nog steeds wordt aangemerkt als eigen woning, ook al staat de woning leeg. Pas na 2 jaar na opname in het verpleeghuis ‘verhuist’ de woning naar box 3 en gaat de woning meetellen voor het bepalen van de eigen bijdrage. En omdat voor de berekening van de eigen bijdrage 2 jaar terug wordt gekeken, telt de woning pas daadwerkelijk na 4 jaar na het vertrek naar het verzorgingshuis mee voor de hoge eigen bijdrage.

Voorbeeld

Stel u heeft geen partner, uw heeft AOW met aanvullend een klein pensioen, 25.000 euro spaargeld, een eigen woning vrij van hypotheek met een waarde van 300.000 euro en u gaat in 2018 in een zorginstelling wonen. De eigen woning telt tot 2 jaar na uw opname in de zorginstelling niet mee voor het bepalen van uw eigen bijdrage voor de zorg. Als u de woning niet verkoopt voor 1-1-2021, telt uw woning op 1-1-2021 mee als box 3 vermogen. Woont u in 2023 nog in de zorginstelling dan telt voor het bepalen van uw eigen bijdrage voor de zorginstelling over het jaar 2023 de woning mee voor uw box 3 vermogen. Uw eigen bijdrage kan dus in 2023 flink stijgen want 12% van het box 3 vermogen (in dit voorbeeld 12% van 300.000 + 25.000 – 30.000 vrijstelling) telt dan mee als inkomen bovenop uw AOW en pensioen.

Speciale regeling huis staat te koop

Als u na uw opnamen in de zorginstelling uw huis te koop zet dan wordt de periode dat de woning niet meetelt voor de eigen bijdrage zelfs nog wat langer. Een woning die te koop staat wordt namelijk nog maximaal 3 kalenderjaren na het jaar waarin het te koop is gezet aangemerkt als eigen woning en telt in deze jaren niet mee in box 3.

Voorbeeld

Uitgangspunten hetzelfde als in het vorige voorbeeld maar nu wordt de woning na opname in de zorginstelling in 2018 te koop gezet. Stel dat u de woning niet krijgt verkocht binnen een periode van grofweg 3 jaar. De eigen woning die te koop staat wordt voor de jaren 2018, 2019, 2020 en 2021 nog steeds aangemerkt als eigen woning en  telt niet mee voor het bepalen van uw eigen bijdrage voor de zorg. Als u de woning op 1-1-2022 nog steeds te koop staat telt de woning op 1-1-2022 mee als box 3 vermogen. Woont u in 2024 (6 jaar later!) nog in de zorginstelling dan telt voor het bepalen van uw eigen bijdrage voor de zorginstelling over het jaar 2024 de woning mee voor uw box 3 vermogen.

Daar staat wel tegenover dat het huis jarenlang leeg staat en onderhoud vergt. Mede daardoor kan verhuur of verkoop onderaan de streep toch lucratiever en/of zorgelozer zijn.

Uw partner blijft in de woning wonen

Heeft u een partner en blijft uw partner nadat u bent opgenomen in de zorginstelling in de eigen woning wonen, dan blijft de woning zolang de partner daar blijft wonen, ook voor u een eigen woning in fiscale zin en telt de woning niet mee voor het bepalen van de eigen bijdrage.

Wijziging 2019

Bij de eigen bijdrage telt met ingang van 2019 het vermogen minder zwaar mee. De vermogensbijtelling (extra inkomen) verandert van 8% naar 4%.

Deel dit artikel


Wil jij op de hoogte worden gehouden met interessante updates waar je echt iets aan hebt?
Schrijf je dan hier in.




Alle Nieuws