image

Bedrijfsopvolging

Na jaren van hard werken, komt je bedrijf geleidelijk in andere handen, bijvoorbeeld binnen de familie.
image

Bedrijfsopvolging binnen de familie

De eerste vraag is of deze wens bij de toekomstplannen van je kinderen past. En zo ja, passen jouw kinderen binnen jouw organisatie? Hebben ze de bagage, de visie en de motivatie? Het is van groot belang dat jullie daar oprechte gesprekken over voeren. Het heeft geen zin om zonder deze gesprekken, wederzijds begrip en commitment de onderneming over te dragen aan de volgende generatie. Betrek overigens al je kinderen bij deze plannen en gesprekken, niet alleen hen die geïnteresseerd zijn in opvolging. Om te voorkomen dat je achteraf wordt geconfronteerd wordt met onuitgesproken verlangens, verwachtingen en/of bezwaren.

Slechts 30% van de bedrijfsopvolgingen van eerste naar tweede generatie verloopt met goede resultaten. Idealiseer daarom nooit een bedrijfsoverdracht binnen de familie. Wanneer het misgaat, is het een drama! Generaties zijn dan nu eenmaal financieel en emotioneel sterk met elkaar verbonden, het wel en wee van het bedrijf bepaalt daardoor vaak het sentiment. Met al deze gevoelens en de fiscale, financiële, juridische en bestuurlijke aspecten bij een bedrijfsopvolging is het verstandig een professioneel adviseur in te schakelen. Iemand die samen met jou én je kinderen zorgt voor de best mogelijke bedrijfsopvolging.

Binnen de familie

Gaan je kinderen jou opvolgen in het bedrijf? Dan is het belangrijk hier ruim op tijd aandacht aan te besteden. Er gelden namelijk specifieke sanctiebepalingen als je van bepaalde fiscaal aantrekkelijke faciliteiten gebruik wilt maken. Daarnaast is het van belang veel tijd te investeren in goede gesprekken. Welke wensen spelen er bij wie? Welke verwachtingen zijn er? Zowel bij de kinderen die het bedrijf over gaan nemen als bij de kinderen die daar buiten blijven.

Welke capaciteiten zijn er of ontbreken juist? Hoe zijn de verhoudingen tussen de generaties onderling? Wat regel je rondom de verdeling van eigendom en zeggenschap? Welke scheiding breng je aan tussen zakelijk en privé en hoe leg je dat vast? Staat het familiebelang daarbij voorop? Is het familiekapitaal goed beschermd? Begrijpt iedereen goed dat het bedrijf de familie moet dienen en de familie het bedrijf en wordt daar ook naar gehandeld?

Omdat emotie hierbij per definitie een grote rol speelt is het van belang dat die emotie ook voldoende ruimte krijgt. Het gevoel bij alle direct en indirect betrokkenen moet uiteindelijk immers goed zijn. Wij zullen er voor zorgen dat deze ruimte er ook komt maar wel zodanig dat deze gekanaliseerd wordt en de onderlinge relaties niet aantast. Er valt immers niet alleen te winnen maar ook veel te verliezen.

Belangrijk bij deze processen zijn openheid, eerlijkheid, wederzijds respect en begrip en communicatie. Wij zijn helpen graag met maken van keuzes die goed zijn voor het bedrijf en voor de familie.

Buiten de familie

Het is niet altijd zo dat het mogelijk of wenselijk is dat de bedrijfsopvolging binnen de familie plaatsvindt of dat het bedrijf voor 100% aan een derde wordt verkocht. Soms is het beter om het bedrijf geleidelijk aan en gefaseerd aan het bestaande of een nieuw management over te dragen terwijl je zelf de zeggenschap nog grotendeels in eigen handen houdt. Een management buy-in of buy-out.

Het kan dus voorkomen dat je bestaande of nieuwe medewerkers zodanig gemotiveerd zijn om het stokje van je over te nemen dat het de overweging waard kan zijn deze mogelijkheid te verkennen. Om te beoordelen of er een voldoende grote slaagkans is om het bedrijf op enig moment ineens of gefaseerd aan een of meerdere van hen over te dragen.

Als er sprake is van een management buy in of - buy out krijg je te maken met allerlei aspecten. Het is van groot belang deze tijdig, goed en volledig in beeld te hebben om vervolgens de juiste keuzes te maken. Voor je onderneming, je ondernemingsstructuur en voor jezelf. Want het vergt tijd om de juiste fiscale, financiële en juridische stappen te zetten.

Hoe geschikt zijn de kandidaten? Hebben ze voldoende visie, kwaliteiten en gedrevenheid? Worden kennis, ervaring en een relevant netwerk toegevoegd? Welke zakelijke risico’s loop je bij een management buy-in of buy-out? In welke mate hebben de toetreders eigen geld of laten ze zich financieren? In hoeverre krijg je meteen boter bij de vis? Blijf je nog gedeeltelijk aandeelhouder? Wordt een deel van de koopsom op termijn betaald? En, zo ja, hoe zit het dan met rente, aflossing en zekerheden. Hoe zien de vervolgstappen in de bedrijfsopvolging er uit? En wat betekent dat voor jou financieel? En hoe wordt alles vastgelegd zodat je voldoende zekerheid hebt en een zo beperkt mogelijk risico en aansprakelijkheid?

Genoeg zaken die aandacht verdienen dus. Die tijdig moeten worden onderkend en goed moeten worden bekeken voordat definitieve keuzes kunnen worden gemaakt. We zijn je daarbij graag van dienst.

Waardebepaling

Bij iedere bedrijfsopvolging is het belangrijk een realistische waardebepaling van het bedrijf te maken. Zo dus ook bij bedrijfsopvolging binnen de familie. Om uiteindelijk de definitieve koopprijs, de betaling en de zekerheidstelling daarvan vast te kunnen stellen. Jouw financiële toekomst hangt daar namelijk geheel of gedeeltelijk vanaf. Als je het stuur uit handen geeft moet je wel weten waar je financieel staat. De waarde is ook van belang om de fiscus en de niet overnemende familieleden te laten zien dat zakelijk wordt gehandeld. En, wanneer er geheel of gedeeltelijk wordt geschonken, hoeveel er dan wordt geschonken. En uiteraard dienen de overnemende kinderen op deze manier ook duidelijk gemaakt te krijgen dat er serieus zaken wordt gedaan, dat ze kunnen zien waar ze aan beginnen en wat daar de financiële impact van is. Wat het betekent om deze investering terug te verdienen?

Sowieso geldt dat wanneer je binnen de familie geen narigheid wilt krijgen er zakelijk en transparant moet worden gehandeld.

De waardebepaling moet dus realistisch zijn. Maar wat is een onderneming waard. 1001 deskundigen kunnen tot 1001 verschillende uitkomsten komen. Vaak zijn het pure doelredeneringen waarbij de onderliggende berekeningen de uitkomst moeten ondersteunen. Feit is dat uiteindelijk de markt bepaald wat iets waard is. Hoe graag wil de ene partij iets hebben en hoe graag wil de andere partij er vanaf. dat is het speelveld. Kortom, maak de waardebepaling niet onnodig complex en kostbaar. Maak uiteraard wel een goede analyse van de potentie en het toekomstperspectief van de onderneming en kom op basis van een realistische inschatting van de voor de waardering relevante componenten tot een waardering.

Wij begeleiden u graag bij dit traject. Met deskundigheid maar ook met voldoende nuchterheid.

Due diligence

Als je jouw bedrijf overdraagt, al dan niet aan de volgende generatie, moet het op alle onderdelen klaargemaakt worden voor opvolging. Zo dient er een analyse te komen van allerlei bedrijfsonderdelen en -aspecten. Fiscaal, financieel, juridisch, organisatorisch, etc. Vooruitlopend op de opvolging is het verstandig om ruim op tijd zelf deze due diligence te verrichten. Met de stofkam, maar zonder overdrijving, door de onderneming zodat de opvolgers niet voor vervelende verrassingen komen te staan.

Alle benodigde documenten, dossiers en financiële, fiscale, juridische gegevens zijn dan ruimschoots van tevoren op een juiste manier en in een goede lijn samengesteld en direct aan te leveren wanneer het zo ver is. Zodat je opvolgers precies weten waar ze aan toe zijn. Uiteraard zijn we je hierbij graag van dienst.

Financiële uitkomst en planning

Uiteraard moet de invulling van de bedrijfsopvolging uiteindelijk fiscaal, financieel en juridisch correct worden vastgelegd en uitgevoerd. dat staat buiten kijf en dat wordt dan ook goed geregeld.

Voor jouw is echter vooral van groot wat de financiele uitkomst van de opvolging is en wat dit betekent voor je financiele planning. Om die reden geven wij er de voorkeur aan om reeds tijdens het opvolgingsproces aandacht te besteden aan deze planning. Zodat we een duidelijk beeld hebben van je huidige en toekomstige inkomens- en vermogens positie. Die fiscaal optimaal moet worden ingevuld en die moeten worden afgestemd op hoe jij je leven wilt leiden en hoe dat financieel mogelijk moet worden gemaakt. Eigenlijk zijn wij als adviseurs altijd bezig met jouw toekomst als ondernemer maar, omdat jij in deze fase het roer uit handen gaat geven is het nu extra belangrijk daar aandacht aan te geven.

En mocht het zo zijn dat er vooruitzicht is op ruimschoots voldoende inkomen en vermogen, en daarmee op een riante en zorgeloze toekomst, is het in deze fase ook niet verkeerd om ook nog eens goed naar je nalatenschapsplanning te kijken. Zodat ook die fiscaal, financieel en juridisch optimaal is ingevuld. Niet iedereen is even goed thuis in deze wereld. Of maakt het gezien de complexiteit van de materie eerder moeilijker dan gemakkelijker voor je. Het is dan prettig te kunnen steunen op een vertrouwde en deskundige sparringpartner die de taal van de ondernemer spreekt en heel goed in staat is om complexe materie inzichtelijk te maken en eenvoudig te vertalen naar fiscale, financiële en juridische relevantie. Zodat je gunstige keuzes maakt die het beste bij jou en je gezin passen.

Omdat wij je goed kennen, zijn wij de juiste schakel tussen jou en de notaris. We kunnen snel en goed de vertaalslag maken van jouw wensen naar de juiste invulling. Omgekeerd geldt hetzelfde trouwens. We spreken de taal van de ondernemer, maar ook die van de notaris. Wij kunnen dan ook de vertaalslag maken om te voorkomen dat

De bedrijfsopvolgingsregeling (= BOR)

De bedrijfsopvolgingsregeling is een aantrekkelijke faciliteit om enerzijds belastingheffing te voorkomen en anderzijds uit te stellen. Bedoeld om te voorkomen dat er anders een te zwaar beslag wordt gelegd op liquiditeit en vermogen waardoor de continuïteit van het bedrijf in gevaar wordt gebracht. Tot 1 januari 2010 alleen van toepassing bij erven van een onderneming, daarna ook bij schenken van een onderneming. De belangen zijn groot. Inkomstenbelasting, overdrachtsbelasting en schenk-/erfbelasting kunnen worden voorkomen dan wel uitgesteld.

Een prachtige faciliteit die, gezien haar voorwaarden en sancties, vaak complexe ingrepen in de ondernemingsstructuur noodzakelijk maakt om het maximale voordeel te realiseren. Gezien onze ervaring en deskundigheid prima uitvoerbaar maar wel belangrijk om het proces tijdig in gang te zetten. Zeker bij het geheel of gedeeltelijk schenken van een onderneming is het van belang om zeker drie jaar daarvoor op de bedrijfsopvolging voor te sorteren.

Het grote nadeel van het geheel of gedeeltelijk schenken van een onderneming is echter dat de kans bestaat dat opvolger niet of minder zal ervaren wat ondernemen in houdt. Zeker wanneer daarbij ten aanzien van het deel dat niet geschonken wordt en het bedrijfspand dat gehuurd wordt onzakelijke condities ten aanzien van aflossingstempo, rente en huur worden overeengekomen. De kans is groot dat de opvolgende ondernemer onvoldoende op scherp komt te staan en de onderneming juist aan scherpte verliest. En de opvolgend ondernemer nooit de vruchten kan plukken van eigen visie, ambitie en inzet. Juist die zaken die hem de voldoening moeten geven van zelfstandig ondernemerschap.

Daarnaast is het vaak ook lastig om de niet opvolgende kinderen te compenseren voor de schenking aan de wel opvolgende kinderen. En zeker wanneer daarbij dan ook nog rekening moet worden gehouden met het fiscale voordeel dat de voortzettende kinderen hebben genoten.

Kortom, een regeling die erg belangrijk is, fiscaal grote voordelen biedt maar ook haar keerzijde kent. Het is dan ook van groot belang dat je tijdig met dit fenomeen aan de slag gaat, alle voor- en nadelen in overweging neemt, met de kinderen bespreekt en tijdig conclusies trekt en acties in gang te zet. Zeker met de wetenschap dat deze regeling politiek ook nog onder vuur ligt.

Graag zijn we je sparringspartner bij het vinden van een weg in deze complexe materie.

Heb je een vraag over het bovenstaande?