Overboeking (fors) bedrag op gezamenlijke rekening is geen schenking

12 mei 2021

Het huwelijk is als een geschenk uit de hemel

Stel: u heeft een relatie en uw partner is vermogend. Deze partner heeft een goed gevulde bankrekening van 10 miljoen euro. De vermogende partner wil graag de helft van deze bankrekening belastingvrij met u delen. U besluit samen te gaan trouwen en huwelijkse voorwaarden op te stellen met maar één gemeenschappelijk vermogensbestanddeel, namelijk de gezamenlijke (en/of) bankrekening. De vermogende partner stort op deze gezamenlijke bankrekening 10 miljoen euro. Vanaf dat moment is de en/of bankrekening gemeenschappelijk vermogen waartoe beide partners zijn gerechtigd. Kortom u als minst vermogende partner bent niet alleen met elkaar ‘in de echt verbonden’ maar ook beiden ‘echt verbonden’ met het saldo op die bankrekening. U kunt na de huwelijksvoltrekking direct beschikken over een bakrekening met een saldo van 10 miljoen euro. Vermogen dat u voor het huwelijk niet had. Er zal ongetwijfeld sprake zijn van veel liefde maar is er in zo’n situatie ook sprake van een schenking? Wat vindt u? En wat zegt onze hoogste rechter hierover?

 Zaak

Over deze zaak heeft de Hoge Raad onlangs zijn mening gegeven.

Een vrouw en haar echtgenoot zijn vóór hun huwelijk huwelijkse voorwaarden aangegaan. Die komen neer op algehele uitsluiting van gemeenschap van goederen, met uitzondering van een bepaalde bankrekening. Deze bankrekening omvat gemeenschappelijk vermogen van de beide echtgenoten samen. Op 22 september 2008 heeft het huwelijk plaatsgevonden. De vermogende echtgenoot heeft op 1 september 2008 10 miljoen euro gestort op de bankrekening. In 2012 komt hij te overlijden. Na dit overlijden legde de inspecteur de vrouw een navorderingsaanslag schenkingsrecht (de voorloper van de schenkbelasting) 2008 op. Daarbij stelde de fiscus de belaste verkrijging voor de vrouw vast op 5 miljoen euro zijnde de helft van de overboeking van 10 miljoen euro in 2008. Door de storting van 10 miljoen euro naar een gezamenlijke rekening zou volgens de Belastingdienst sprake zijn van een definitieve vermogensverschuiving van 5 miljoen euro ten voordele van echtgenote.

Volgens Hof Arnhem-Leeuwarden is van een belaste schenking echter geen sprake. De staatssecretaris van Financiën gaat in cassatie tegen deze uitspraak.

 Uitleg bevoordeling

Volgens de Hoge Raad kan hier van een belastbare schenking alleen sprake zijn indien de inspecteur aannemelijk kan maken dat op het door hem gestelde moment het vermogen van de begunstigde tot een op dat moment bepaalbaar bedrag is bevoordeeld. Het tot stand brengen van de huwelijksgemeenschap deed een aan ieder van de echtgenoten toekomende vordering op de bank ontstaan ten aanzien van het gehele saldo van de bankrekening. Dat saldo kon gedurende het bestaan van de huwelijksgemeenschap wijzigen. Het is wel zo dat de echtgenoot ten aanzien van de helft van dat saldo geen vorderingen tegen de vrouw had kunnen instellen. Maar deze omstandigheid is onvoldoende om aan te nemen dat de vrouw op het moment van ontstaan van de huwelijksgemeenschap kon beschikken over of aanspraak maken op de helft van het toen aanwezige saldo, als ware het een haar afzonderlijk toebehorend vermogensbestanddeel.

Geen vermogensverschuiving

Uit de huwelijkse voorwaarden en uit de aard van de bank- en effectenrekening is het duidelijk dat het vorderingsrecht op de bank kan fluctueren. In de huwelijkse voorwaarden wordt ook geen vast bedrag genoemd. Dus is er geen schenking, want daarvoor is vereist dat bij het aangaan van het huwelijk en door het in werking treden van de huwelijkse voorwaarden een vorderingsrecht op de bank heeft verkregen voor een vast bedrag. Dat is niet het geval. De inspecteur moet dus aannemelijk maken dat zich bij het ontstaan van de huwelijksgemeenschap een vermogensverschuiving had voorgedaan waarbij de omvang waarmee de vrouw ten laste van de echtgenoot wordt  verrijkt vaststaat. En wel met een bedrag gelijk aan de helft van het toen op de bankrekening staande saldo. Het hof oordeelt dat de inspecteur dit alles niet aannemelijk heeft gemaakt. Dit Hof oordeel geeft volgens de Hoge Raad niet blijk van een onjuiste rechtsopvatting. De Hoge Raad verklaart daarom het cassatieberoep van de staatssecretaris ongegrond.

Vergelijkbaar

Tijdens het huwelijk was door de aard van de beperkte gemeenschap niet bekend waar de beide echtgenoten bij het einde van het huwelijk aanspraak op zouden kunnen maken. Van een voltooide vermogensverschuiving is geen sprake. Waren de partners in algehele gemeenschap van goederen gehuwd, dan zou er ook geen schenking worden aangenomen. Daarmee is onverenigbaar dat er wel sprake zou zijn van een schenking bij het aangaan van een beperkte gemeenschap, zoals in dit geval. Met deze uitspraak komt een einde aan een situatie die in de praktijk lang onduidelijk was en biedt houvast voor de praktijk van de estate planners.

NB: wat hiervoor wordt opgemerkt over het huwelijk en huwelijkse voorwaarden geldt ook in de situatie van geregistreerd partnerschap en partnerschapsvoorwaarden.

Deel dit artikel


Wil jij op de hoogte worden gehouden met interessante updates waar je echt iets aan hebt?
Schrijf je dan hier in.




Alle Nieuws