Vermogensafhankelijke regelingen

23 april 2018

Zorg dat uw vermogen binnen de toelaatbare grenzen is / blijft.

Voor veel regelingen en heffingen is het box 3-vermogen van belang. Hoe hoger dat vermogen, des te geringer de regelingen waarvoor u in aanmerking komt of u moet een veel hogere heffing betalen. We zijn in Nederland al langer gewend dat regelingen, faciliteiten of heffingen afhankelijk zijn van het inkomen. Maar er is duidelijk sprake van een toenemend aantal regelingen dat (ook) afhankelijk is van iemands vermogen.

Misschien vaker dan u dacht wordt ons vermogen getoetst. Maar wist u dat letterlijk één euro ‘te veel’ vermogen grote financiële gevolgen kan hebben? Laten we eens kijken hoe die vermogenstoetsen werken. En wat u kunt doen om de negatieve gevolgen te beperken.

Box 3 vermogen

Met de vermogenstoets wordt bedoeld het box 3-vermogen dat u op 1 januari van een jaar bezit. Tot uw box 3 vermogen dat meetelt voor de vermogenstoets behoren grofweg de volgende vermogensbestanddelen:

  • spaartegoeden;
  • beleggingen, met uitzondering van groen beleggingen;
  • vorderingen, met uitzondering van onderbedelingsvorderingen als gevolg van overlijden ;
  • vastgoedbeleggingen, ook uw vakantiewoning.

De waarde van de eigen woning en de leningen die zijn aangegaan voor aankoop, onderhoud of verbetering van die woning vallen in box 1 en behoren (dus) niet bij het box 3-vermogen. Voor de meeste vermogenstoetsen wordt met de waarde van de eigen woning dan ook geen rekening gehouden.
Let op: vermogen van minderjarige kinderen telt mee als vermogen bij de ouder(s).

Op de bezittingen mag u in mindering brengen uw schulden. Eigen woning schulden, belastingschulden (m.u.v. erfbelasting) en overbedelingsschulden worden daarbij buiten beschouwing gelaten.

Welke vermogenstoetsen zijn er?

■ Eigen bijdrage zorg
De eigen bijdrage die u moet betalen op grond van de Wlz en WMO, bijvoorbeeld bij opname in een verzorgingshuis, is niet alleen afhankelijk van het vermogen maar ook van het inkomen. Er wordt gekeken naar het verzamelinkomen. Dat is het inkomen in box 1, 2 en 3 samen. Op grond van dat inkomen wordt de hoogte van deze eigen bijdrage bepaald. Maar voor de eigen bijdrage moet u dit verzamelinkomen nogmaals verhogen met 8 procent van het in box 3 belaste vermogen (de ‘vermogensinkomensbijtelling’). Zo kan het dus gebeuren dat mensen met box 3-vermogen véél meer eigen bijdrage betalen voor dezelfde zorg dan wie helemaal geen vermogen heeft.

Let op: de regering heeft aangekondigd om de vermogenstoets te willen verlagen met ingang van 1 januari 2019. Als het voorstel wordt aangenomen bedraagt de vermogensinkomensbijtelling nog 4 procent van het vermogen in plaats van 8 procent.

Het is doorgaans onmogelijk om volledig onder de eigen zorgbijdrage uit te komen als u naast uw uitkering (AOW, WAO, IOAW e.d.) ook nog een aanvullende uitkering krijgt bijvoorbeeld uit pensioen of lijfrente. Mensen met hoge inkomens zullen dus bijna altijd de maximale eigen bijdrage betalen, ongeacht hun vermogen. Bereken uw eigen situatie op www.hetcak.nl.

■ Kinderopvangtoeslag 

De bijdrage die u ontvangt voor kinderopvang is niet alleen afhankelijk van het vermogen maar ook van uw inkomen. Er wordt gekeken naar het verzamelinkomen. Dat is het inkomen in box 1, 2 en 3 samen. Op grond van dat inkomen wordt de hoogte van de bijdrage bepaald. Bereken uw bijdrage op www.belastingdienst.nl.

■ Kindgebonden budget en zorgtoeslag
De grens waarna u niet meer in aanmerking komt voor kindgebonden budget en zorgtoeslag ligt op 113.415 euro (143.415 euro voor toeslagpartners). Blijft uw vermogen daarbinnen en voldoet u ook aan de overige voorwaarden (daar behoort ook een inkomenstoets toe), dan kan dat enkele tientjes tot honderden euro’s per maand aan kindgebonden budget en zorgtoeslag opleveren.

■ Huurtoeslag
Voor het krijgen van huurtoeslag is naast uw box 3-vermogen ook het box 3-vermogen van uw toeslagpartner en medebewoners van belang. Wie méér vermogen heeft dan de vrijstelling van 30.000 euro per persoon krijgt geen huurtoeslag meer. Door één euro te veel vermogen kunt u de huurtoeslag mislopen.

LET OP: Voor het krijgen van huurtoeslag gelden nog meer voorwaarden, zie www.belastingdienst.nl.

■ Bijstand en kwijtscheldingsregelingen
Er is een vermogenstoets voor bijstand en ook voor (gedeeltelijke) kwijtschelding van gemeentelijke heffingen en waterschapslasten. Er wordt niet alleen gekeken naar het box 3-vermogen, maar ook (boven een zekere vrijstelling) naar het eigen huis en zelfs naar de waarde van uw auto. Zo mag u, om in aanmerking te komen voor bijstand, niet meer dan 6.020 euro aan vermogen hebben (12.040 euro voor partners). De kwijtscheldingsregelingen voor gemeentelijke belastingen en waterschapslasten zijn decentraal georganiseerd met landelijke normen. Voor de exacte regels kunt u terecht op de website van uw gemeente en het waterschap.

Wat moet u (NIET) doen?

Door ervoor te zorgen dat u minder toets vermogen heeft, beperkt u de gevolgen van een te hoog toets vermogen. Tot zover de open deur. Maar hoe doet u dat? Hierna volgen eerst een aantal maatregelen die u dit jaar kunt treffen om er voor te zorgen dat u op 1 januari 2019 minder box 3 vermogen heeft. Vervolgens sluiten wij af met een paar tips wat u zeker NIET moet doen omdat u anders uw box 3 vermogen juist daarmee gaat verhogen.

WEL doen:

■ Doe grote uitgaven voor 1 januari

■ Los (extra) af op uw hypotheek eigen woning

■ Extra premies storten in spaarverzekeringen voor de eigen woning

■ Betaal belastingaanslagen (m.u.v. aanslagen erfbelasting)

■ Los kleine consumptieve leningen af

■ Betaal zo veel als mogelijk premies van verzekeringen 2019 vooruit

■ Doe een schenking

■ Stort geld in een (bancaire) lijfrente of pensioen

■ Ga groen beleggen

■ Koop een eigen woning in 2018 of verkoop uw eigen woning in 2019. Zorg ervoor dat de (ver)koopsom op 1 januari in uw eigen woning zit en niet op uw bankrekening staat.

■ Pas op met verhuur oude woning
Bent u in 2016, 2017 of 2018 verhuisd naar een nieuwe woning en overweegt u uw oude woning die te koop staat te gaan verhuren? Wacht dan nog even met verhuren tot na 1 januari 2019. De woning zit dan op 1 januari nog in box 1 en wordt op die manier niet belast in box 3.

■ Maak defiscalisering van overbedelingsschulden ongedaan. De schuld die een langstlevende heeft aan (meestal) de kinderen blijft normaliter buiten het box 3-vermogen. In bepaalde gevallen kan het juist aantrekkelijker zijn om de defiscalisering van deze schuld ongedaan te maken. Ook het aanpassen van het testament kan hierbij van waarde zijn. Dit is een lastig onderwerp. Laat u over deze mogelijkheid goed voorlichten voordat u deze stap neemt.

■ Breng spaargeld onder in Spaar-B.V. of Open Fonds voor Gemene Rekening
Ook geld dat ondergebracht is in een Spaar-B.V. of Fonds voor Gemene Rekening telt niet mee bij uw box 3-vermogen. U kunt hierover meer lezen in onze nieuwsbrief van 18 december 2017  https://www.schootenadvies.nl.

NIET doen

■ Verkoop van de eigen woning aan de kinderen met recht op bewoning. In de praktijk krijgen wij regelmatig de vraag of het verstandig is om de eigen woning over te dragen aan de kinderen waarbij de ouders het recht voorbehouden om in de woning te blijven wonen tot overlijden of vertrek naar een verzorgingshuis. Het antwoord daarop is uiteraard afhankelijk van de feitelijke situatie, maar in het merendeel van de vragen is ons antwoord dat het niet verstandig is. Fiscaaltechnisch wordt door deze transactie namelijk box 1-vermogen omgezet in box 3-vermogen. Dat is niet handig want box 1-vermogen telt niet mee voor de vermogenstoets en box 3 vermogen juist wel. Dus er moeten wel zwaarwegende andere redenen zijn om de woning over te dragen anders moet u dit niet doen.


■ Vermogen overdragen aan studerende kinderen. Studenten hebben normaliter recht op zorgtoeslag omdat zij geen of een laag inkomen hebben. Echter het recht op zorgtoeslag is sinds een aantal jaren ook afhankelijk van het vermogen van het studerende kind. Heeft het kind meer dan € 113.415 aan vermogen dan bestaat er geen recht op zorgtoeslag. Ook kan een (studerend) kind in aanmerking komen voor huurtoeslag. Ook daarvoor geldt een vermogenstoets. Het toelaatbaar vermogen voor huurtoeslag is nog veel lager namelijk 30.000 euro.

Let op: een studieschuld mag in mindering worden gebracht op het box 3-vermogen

■ Dividend uitkeren uit de (spaar-) B.V. Dividend uitkeren uit de B.V. (of een Open Fonds voor Gemene Rekening) en vervolgens de uitkering ‘parkeren’ in box 3, leidt tot een verhoging van het box 3-vermogen. Dat moet u dus niet doen als u gebruik maakt van regelingen waarvoor een vermogenstoets geldt. Wel kunt u de dividenduitkering gebruiken om juist het box 3-vermogen te verlagen. Wij verwijzen u voor de mogelijkheden om uw box 3-vermogen te verlagen naar het kopje ‘WEL doen’ waar wij de mogelijkheden voor u hebben opgesomd. Als u de dividenduitkering daar voor gebruikt bent u op de goede weg.


Alle Nieuwsbrieven